.png)
W ostatnich latach bezpieczeństwo cyfrowe firm stało się elementem szerszego kontekstu gospodarczego i geopolitycznego.
Napięcia międzynarodowe oraz rosnąca aktywność w cyberprzestrzeni sprawiają, że ataki na systemy informatyczne coraz częściej dotyczą firm różnej wielkości i z różnych sektorów, a nie wyłącznie największych organizacji czy infrastruktury państwowej.
W takim otoczeniu cyberataki stają się narzędziem oddziaływania na gospodarkę i stabilność rynku. Odpowiedzią na tę zmianę jest dyrektywa NIS2, która rozszerza wcześniejsze ramy NIS i precyzuje wymagania w zakresie cyberbezpieczeństwa nakładane na firmy oraz inne organizacje istotne dla funkcjonowania państw i rynków.
Dyrektywa NIS2 (Network and Information Security Directive 2) to unijna regulacja mająca na celu podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa w sektorach kluczowych i ważnych dla funkcjonowania gospodarki oraz państwa. Dyrektywa rozszersza zarówno zakres podmiotów objętych regulacją, jak i katalog obowiązków organizacyjnych, technicznych oraz odpowiedzialności kadry zarządzającej.
Aktualnie trwają prace legislacyjne nad wdrożeniem dyrektywy NIS2 do polskiego porządku prawnego. Implementacja nastąpi poprzez nowelizację ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa. Z uwagi na opóźnienia w procesie legislacyjnym, obecnie zakłada się, że nowe przepisy wejdą w życie w pierwszej połowie 2026 roku.
Dla wielu firm rok 2026 stanowi realny okres przygotowawczy, w którym konieczne jest zarówno ustalenie, czy organizacja podlega NIS2, jak i rozpoczęcie wdrażania wymaganych środków, dostosowanych do skali działalności, sektora oraz roli firmy w gospodarce.
Dyrektywa NIS2 obejmuje konkretne firmy działające w określonych sektorach gospodarki, a jej zakres nie jest przypadkowy. Ustawodawca wychodzi z założenia, że cyberzagrożenia stały się zjawiskiem powszechnym, a jednocześnie poziom przygotowania organizacji nie nadąża za ich skalą.
Z raportu KPMG wynika, że 66% firm w 2023 roku zarejestrowało co najmniej jeden incydent cyberbezpieczeństwa, podczas gdy jedynie 45% organizacji deklaruje, że jest dobrze lub bardzo dobrze przygotowana na zmieniające się regulacje. Jednocześnie liczba firm, które w ogóle nie doświadczyły incydentu, systematycznie maleje. Pokazuje to, że ryzyko cybernetyczne przestało dotyczyć wyłącznie największych graczy czy sektora IT.
W odpowiedzi na tę sytuację NIS2 wprowadza podział organizacji na podmioty kluczowe i podmioty ważne, a obowiązki regulacyjne są uzależnione zarówno od sektora działalności, jak i skali firmy.
Podmiotami kluczowymi są organizacje, które:
W określonych przypadkach podmiotem kluczowym może zostać również firma mniejsza, jeżeli pełni istotną rolę systemową.
Podmiotami ważnymi są natomiast organizacje:
Co istotne, NIS2 obejmuje również firmy spoza tych progów, jeżeli:
Oznacza to, że nawet organizacje, które formalnie nie spełniają kryteriów wielkościowych, mogą zostać objęte wymaganiami NIS2 pośrednio - poprzez oczekiwania i wymogi narzucane przez większych kontrahentów.
Dyrektywa NIS2 nie ogranicza się do ogólnych rekomendacji w zakresie cyberbezpieczeństwa. Wprowadza konkretne obowiązki organizacyjne, techniczne i zarządcze, których zakres uzależniony jest od roli firmy w gospodarce, sektora działalności oraz skali prowadzonej działalności.
Poniższe zestawienie pokazuje najważniejsze zmiany wprowadzone przez NIS2 oraz bezpośrednie konsekwencje ich niewdrożenia - zarówno finansowe, jak i organizacyjne oraz reputacyjne. Dla wielu firm oznacza to konieczność przejścia od punktowych działań w obszarze bezpieczeństwa do systemowego zarządzania ryzykiem cybernetycznym.
NIS2 wprowadza uporządkowany, ale wymagający model podejścia do cyberbezpieczeństwa, oparty na sektorze działalności, skali organizacji oraz jej znaczeniu dla otoczenia gospodarczego.
Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność świadomej oceny swojej pozycji oraz roli w ekosystemie, w którym działają. NIS2 nie sprowadza się do spełnienia formalnych wymogów. Wymusza zmianę sposobu myślenia o bezpieczeństwie jako elemencie zarządzania ryzykiem biznesowym. Organizacje, które odpowiednio wcześnie zrozumieją logikę tej regulacji i jej konsekwencje, będą w lepszej pozycji niż te, które zaczną reagować dopiero w momencie, gdy obowiązki staną się bezpośrednio egzekwowane.
Te artykuły mogą Cię zainteresować:
WCAG 2.2 - nowe obowiązki i gotowa checklista do pobrania
Rozporządzenie GPSR - wpływ na e-commerce
